Oksigjeni i Tretur (DO)
Në ujë është një parametër kritik në prodhimin e bimëve të brendshme të çdo lloji. Shumica e kultivuesve janë të vetëdijshëm për rëndësinë e pH dhe përqendrimit të lëndëve ushqyese, por përmbajtja e oksigjenit të tretur në tretësirën ushqyese të sistemit hidroponik është po aq e rëndësishme. Prodhimi në të cilin rrënjët janë drejtpërdrejt në kontakt me ujin varet shumë nga oksigjeni i disponueshëm.

Bimët kanë nevojë për oksigjen për të mbijetuar dhe qelizat bimore përdorin vazhdimisht oksigjen. Oksigjeni, për bimët, është thelbësor sepse e bën procesin e frymëmarrjes më efikas (i njohur si frymëmarrje aerobike).
Qelizat bimore marrin frymë vazhdimisht. Kur gjethet janë të ndriçuara, bimët prodhojnë oksigjenin e tyre. Por, gjatë kohëve kur nuk mund të aksesojnë dritën, le të themi gjatë natës; shumica e bimëve marrin frymë më shumë sesa fotosintezojnë, kështu që marrin më shumë oksigjen sesa prodhojnë.
Rrënjët, farat dhe pjesët e tjera të bimëve që nuk fotosintezojnë gjithashtu duhet të konsumojnë oksigjen. Kjo është pjesë e arsyes pse rrënjët e bimëve mund të “mbyten” në tokë të ngopur me ujë.

Pra, çfarë është saktësisht Oksigjeni i Tretur?
Oksigjeni i tretur i referohet nivelit të oksigjenit të lirë, jo të përbërë, i pranishëm në ujë ose lëngje të tjera. Është një parametër i rëndësishëm në vlerësimin e cilësisë së ujit për shkak të ndikimit të tij në organizmat që jetojnë brenda një mjedisi ujor. Oksigjeni jo i përbërë, ose oksigjeni i lirë (O2), është oksigjen që nuk është i lidhur me asnjë element tjetër. Oksigjeni i tretur është prania e këtyre molekulave të lira O2 brenda ujit. Molekula e lidhur e oksigjenit në ujë (H2O) është në një përbërje dhe nuk llogaritet në nivelet e oksigjenit të tretur. Mund të përpiqeni të imagjinoni se këto molekula të oksigjenit të lirë shpërndahen në ujë në të njëjtin parim si kripa ose sheqeri kur përzihen.
Në nivele rreth 5 mg/l të oksigjenit të tretur, uji i ujitjes zakonisht konsiderohet paksa i pranueshëm për shëndetin e bimëve. … Nëse ka një mungesë të theksuar të DO, nën rreth 0,5 mg/l, uji është anoksik. Asnjë bimë apo kafshë nuk mund të mbijetojë në kushte anoksike.

Çfarë ndikon në oksigjenin e tretur?
- Presioni – Atmosferik dhe Hidrostatik
- Temperatura
- Kripësia
- Lagështia
Oksigjeni i tretur në tretësirat ushqyese hidroponike

Oksigjeni është thelbësor për zhvillimin e një sistemi rrënjor të shëndetshëm, si për frymëmarrjen aerobike të rrënjëve, ashtu edhe për të mbështetur një bashkësi bakteresh aerobike të dobishme në zonën e rrënjëve.
Për të kuptuar më mirë rëndësinë e D.O. optimizimi duhet të kuptojmë ciklin e Azotit. Azoti është një nga lëndët ushqyese kryesore për zhvillimin e shëndetshëm të bimëve, por bimët mund të marrin vetëm dy forma të azotit: nitrat (NO3-) dhe amoniumi (NH4+). Në kushtet nën optimale (D.O. shumë i ulët, pH i ulët) ky proces mund ta kthejë lehtësisht ekuilibrin në prodhim të nitriteve (NO2-). Nitritet nuk janë shumë të mirëpritur duke pasur parasysh se ato mund të shkaktojnë toksicitet të bimëve dhe për këtë arsye pengojnë rritjen.
Nivelet e pamjaftueshme të oksigjenit në zonën e rrënjëve do të shkaktojnë rrënjë më pak të zhvilluara, përthithje të kufizuar të lëndëve ushqyese dhe një rritje të popullsisë së baktereve dhe kërpudhave të padëshiruara, të cilat të gjitha rezultojnë në stres të bimëve.
Sistemet hidroponike mund të ndërtohen dhe projektohen në mënyra të shumta; në llojet e sistemeve ku rrënjët janë të zhytura, ajrimi i tretësirës ushqyese është thelbësor për të siguruar zhvillim të shëndetshëm të rrënjëve.
Rekomandohen nivele të oksigjenit të tretur (DO) prej 5 mg/L e lart, pasi nivelet nën këtë janë të dëmshme dhe mundësisht fatale për bimët.
Megjithatë, një përqendrim DO prej 5 mg/L është i vështirë për t’u mbajtur në mjedise serrë. Me rritjen e temperaturës së ujit, tretshmëria e oksigjenit zvogëlohet. Temperaturat e ngritura në serra rezultojnë në tretshmëri të ulët të DO, si dhe frymëmarrje më të lartë të rrënjëve dhe konsum të oksigjenit.
Si mund të matim oksigjenin e tretur, ose D.O.?
Kontrolli i procesit
Matësi portativ
Kontrolli i procesit
HANNA ofron një përzgjedhje të gjerë të pajisjeve të procesit që mund të përdoren për monitorimin industrial, kontrollin e dozimit, menaxhimin e lehtë dhe lidhjen me dalje analoge 0-20 mA ose 4-20 mA

HI8410 është një kontrollues i oksigjenit të tretur i montuar në panel që përdoret për të ruajtur dhe monitoruar përqendrimin e DO në një gamë të gjerë aplikimesh të proceseve industriale. HI8410 përdor një sondë galvanike që zakonisht kërkon më pak mirëmbajtje sesa një stil polarografik duke e bërë atë ideal për monitorim afatgjatë.
- Fail Safe Alarm System i mbron këta matës nga cdo problem.
- Sonda galvanike me mirëmbajtje të ulët.
Sonda DO HI 76410/10 është e pajisur me një membranë që mbulon sensorin galvanik dhe një termistor të integruar për matjen dhe kompensimin e temperaturës.
Oksigjeni që kalon nëpër membranë shkakton një rrjedhje të rrymës elektrike, nga e cila përcaktohet përqendrimi i oksigjenit.
Karakteristika të tjera përfshijnë:
- regjistrimi i konfigurimit nga 0-20 mA ose 4-20 mA;
- Treguesit LED indentifikojnë nëse kontrolluesi është në modalitetin e funksionimit ose në modalitetin e përzgjedhjes së konfigurimit;
- funksioni i kontrollit jashtë orarit;
- hysteresis setting.

Matës portativ DO
Matësat portativë ofrojnë shpejtësi në përcaktim. Hanna Instruments ofron matës portativë me veçoritë dhe performancën e një matësi tavoline.
Shpëtoni veten nga telashet; sonda optike!
HI98198 përdor një metodë optike lumineshente për matjen e oksigjenit të tretur në ujë dhe ujëra të zeza.
Ky matës profesional dhe i papërshkueshëm nga uji përputhet me standardet IP67 dhe kryen matjet e :
- DO
- presioni
- barometrik
- BOD
- temperatura
HI98198 paketohet i kompletuar me të gjithë aksesorët, duke përfshirë sondën, sensorin e kapakut inteligjent me RFID të integruar dhe një kuti mbajtëse të fortë.
Përparësitë: Matësi i oksigjenit të tretur HI98198 ka shumë përparësi ndaj matësve të tjerë të oksigjenit të tretur galvanik dhe polarografik.
Ky matës përdor sondë të fortë optike të oksigjenit të tretur HI764113 për matjen e oksigjenit të tretur, i cili ka përfitimet e mëposhtme:
- Nuk ka membrana
- Nuk ka elektrolitë
- Nuk ka konsumim të oksigjenit
- Nuk ka varësi nga rrjedha ose shpejtësi minimale të rrjedhës
- Lexime të shpejta dhe të qëndrueshme
- Mirëmbajtje minimale
Si të bëni matje të shumta në të njëjtën kohë?
Funksional dhe i saktë, ky matës është i aftë të testojë 12 parametra të ndryshëm të cilësisë së ujit duke përdorur pH, EC dhe DO. Transferoni të dhënat në një pajisje inteligjente për rishikim ose ndarje me lidhjen e integruar Bluetooth dhe aplikacionin Hanna Lab.
- I papërshkueshëm nga uji (matër i vlerësuar me IP67, sonda e vlerësuar me IP68)
- Regjistrimi automatik i intervalit deri në 45,000 mostra ose log-on-demand
- E përkryer për profesionistët e mjedisit dhe industrisë.


HI98194 monitoron deri në 12 parametra të ndryshëm të cilësisë së ujit, duke përfshirë 6 të matur dhe 6 të llogaritur. Sonda me shumë sensorë e bazuar në mikroprocesor lejon matjen e parametrave kryesorë duke përfshirë:
- pH
- ORP
- Konduktiviteti EC
- oksigjeni i tretur
- temperatura
Sonda transmeton leximet në mënyrë dixhitale në njehsor, ku pikat e të dhënave mund të shfaqen dhe regjistrohen. HI98194 furnizohet me të gjithë aksesorët e nevojshëm dhe paketohet në një kuti mbajtëse të qëndrueshme.

- 12 parametra Ekrani i matricës me pika
- Sonda me shumë sensorë
- Quick Calibration
HI9829 monitoron deri në 14 parametra të ndryshëm të cilësisë së ujit. Sonda me shumë sensorë e bazuar në mikroprocesor lejon matjen e parametrave kryesorë duke përfshirë:
- pH
- ORP
- Konduktiviteti EC
- oksigjeni i tretur
- turbullira
- amoniumi
- klori
- nitrate
- temperatura

Sonda transmeton leximet në mënyrë dixhitale me opsione për regjistrimin e të dhënave ndërsa shkëputet nga njehsori.
Një GPS opsional ofron gjurmimin e vendndodhjes së matjeve. Sistemi i plotë është i thjeshtë për t’u konfiguruar dhe i lehtë për t’u përdorur. HI9829 është shumë i personalizueshëm dhe furnizohet me të gjithë aksesorët e nevojshëm, të paketuar në një kuti mbajtëse të qëndrueshme.

Author: Nives Vinceković Budor, dipl.kem.ing.